Günlük Yaşamdan Siyasi Aynaya Bir Yolculuk

Merzifon'dan Ankara'ya Tartışmalar okuyucuları, selamlar.

Bazen düşünüyorum da, bu çağın en büyük yanılgılarından biri de, siyasetin kütüphanelerde, parlamento koridorlarında geçen büyük bir tiyatro oyunu olduğu inancı. Sanki hayatın asıl sahnesi orasıymış gibi algılanıyor. Halbuki benim bu pencereden, emekli bir öğretmenin gözünden baktığım kadarıyla, siyasetin en ham hali, en çıplak hali, marketteki kuyrukta, otobüste yaşanan gerginlikte, gençlerin ekran karşısındaki ruh halinde vücut buluyor. Her şey, kaçınılmaz olarak, günlük yaşamın o gri tonlarında kendini gösteriyor.

Bizler, bu ülkenin çarklarından biri olarak, sabah uyandığımızda bizi bekleyen fatura, öğle yemeğimizin maliyeti, çocuğumuzun okulda karşılaştığı zorluk ya da yurtdışından gelen bir göç hikayesi... İşte bunlardan biri, altındaki tüm yapısal sorunların mikrokozmosu oluyor. Bu yüzden diyorum ki, ayaklarımızın altındaki o en basit mesele, en derin siyasi tartışmanın bile içine düşebilir. Sorunu hep en üst basamaklara yüklemek, o sorunla yüzleşmekten kaçış değil midir? Sanki devlet mekanizması, bireysel sorumluluktan ibaretmiş gibi. Bu, hem büyük bir basitleştirme hem de tehlikeli bir yanılgıdır.

Mikrokozmostan Makrokozmosa Geçiş

Bakın, geçenlerde bir arkadaşımla musluktan akan suyun basıncı üzerine münakaşa ettik. Laf basit bir kullanım hakkından ibaretti belki ama aslında orada, altyapı yatırımlarının sürekliliği, merkezi planlama ile yerel ihtiyaçların ne ölçüde örtüştüğü gibi konuların gölgesi vardı. Dedik ki, "Su basıncı düşük," geçti. Ama bu düşük basınç, bütçenin o kalemlere ayrılmaması, bürokratik katmanların yabancılaşması ya da o yatırım kararının alındığı dönemin politik atmosferiyle doğrudan bağlantılı olabilir. İşte bu, benim bu blogda ısrarla vurgulamak istediğim nokta: Sorunun kaynağını bulduğumuzda, o mikro olaylar, makro anlatının somut delilleri haline gelir.

Öyle ki, televizyonda gördüğünüz büyük ekonomik modeller, büyük grafikler bunlar; onlar sadece birer semptom. Gerçek hastalığın seyri ise, o semptomlarla her gün mücadele eden vatandaşın nabzındadır. Herkesin cebindeki o ufak azalma, herkesin beklediği o büyük kurtuluş paketi gelene kadar devam eden sabırsızlık... Bunlar, sistemin geri bildirim döngüsüdür. Sistem sağlamsa, birey buna uyum sağlar ve üretmeye devam eder. Sistem sağlıksızsa, birey en küçük çatlakta bile bütün yapının çöküşünü hisseder.

Fanatik olmak kolaydır; çünkü büyük vaatler büyük bir heyecan yaratır. Ama ben, o heyecanın geride bıraktığı o sakin, bazen de umutsuzluğun çöktüğü yere bakmayı tercih ediyorum. Sabır dediğimiz şey, burada sadece oturup tepki vermemek değil; aynı zamanda o tepkiyi, en geniş bağlamda, en derinlemesine analiz edebilecek kadar dingin kalabilmektir.

Eğer bu ülkenin geleceğini gerçekten ciddiye alıyorsak, o büyük manifesto yazanlara değil; her sabah aynı tostunu yiyip yine de yarını umarak gelene ya da gitene odaklanmalıyız. Onların sessizliği, bizim söyleyeceğimiz her şeyden daha ağırdır. Ve bu sessizliğin altında ne yattığını çözmek, belki de en büyük siyasi görevimizdir.

Bu derin okumalarla, her zaman olduğu gibi, arada kalınanlarda buluşuruz.